PROFESYONELLİK

KAPSAM VE BOYUTLARI

KAPSAM:

Profesyonel kelimesi, İngilizce meslek anlamına gelen “Profession” kelimesine yapılan bir ekle oluşmuş. “Profesyonel” diğer bir deyişle meslek erbabı, mesleğin kurallarını ve inceliklerini bilen, uzman bir uygulamacı olarak da tanımlanmakta. Bu terimin anlamı sorgulanmadığı zaman kişilerde farklı çağrışımlar yaratabilir. Örneğin; Profesyonel olmayı bazıları, mesai saati dışında çalışmamak, kendi işinden başkasını yapmamak olarak algılıyor. Bazısı da profesyonel olmayı, çok iyi iletişim kurabilmek ya da iş bitirici olmak olarak algılıyor.

Profesyonellik “çağdaş anlamıyla” bir işin kurallarını bilmek ve başarıyla uygulamak olarak tanımlanabilir. Bu tanım yeterli görülse de, tanımın içinde iki ayrı soru bulunuyor. Birincisi kuralları bilinecek “iş” in tanımı ve sınırları nedir? İkinci olarak, işi tanımlasak bile işin “kurallarını” tanımlama yetkisi kime aittir?

Profesyonelliğin yukarıdaki sorulardan birincisine cevap verebilecek bir özelliği de, koşul olmamakla birlikte, bir kurum içinde çalışmaktır. Her kurumun içinde farklı mesleki uzmanlıkları gerektiren pek çok iş vardır, ama kurumun asli olarak tek işi vardır. Kurumun ana işi, kendi görevini başarmak ve müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamaktır. Kurum, profesyonele, sadece belirli bir uzmanlığı icra etmesi için değil, kurumun ana amacının başarılması için para ödemektedir. Dolayısıyla profesyonel dediğimiz kişinin işi, kendi meslek ve görev alanının sınırlarının dışına taşmaktadır. Profesyonelin, çağdaş iş dünyasında, “ Bu benim işim değil” diyebilme lüksü kalmamıştır.

Bundan “ herkes her işi yapar” sonucu değil, ama “kurumun alacağı sonuçlardan herkes sorumludur.” Anlamını çıkarmak daha doğrudur. Bu bağlamda, profesyonellerin çalıştığı bir organizasyonda hiyerarşi kendiliğinden kalkar. Hiyerarşinin ortadan kalkması, organizasyonel yapıdaki kademelerin şematik olarak ortadan kalkması değil, insanların kendi uzmanlık, sorumluluk  ve karar alanlarında özgürleşmesidir. Profesyonele, bir organizasyonda kimsenin işini nasıl yapacağını söylemesi gerekmemektedir. Tıpkı bir Çin Restoranında aşçıya yemeği nasıl pişireceğinin söylenemeyeceği gibi. Kurumlarda da istenen sonuçların neler olduğu profesyonele iletilmelidir.

BOYUTLAR:

UZMANLIK BOYUTU:

Uzmanlık, çalıştığı konuya her yönüyle hakim olabilmek, konusundaki gelişmeleri takip edebilmek bir profesyonelin en önemli gereksinimi olmalıdır.

Belirli bir uzmanlık alanında kuralları kimin belirlediği tartışma konusudur. Profesyonellik, belirli bir mesleğin kurallarını bilmeye dayandığına göre, meslekte en başarılı uygulamaları yapanların kuralları olarak kabul edilebilir. Ancak her kurumun kendine özgü koşulları da işin kurallarını etkileyebilir. Bir başka sorunda, meslekte kimin “ en başarılı” kabul edileceğidir. Her meslek için “ başarı” tanımının hareket noktası değişse de meslekte “en başarılı olmanın” ölçütü sadece para değildir.

 ETKİNLİK BOYUTU:

“İşi doğru yapmak mı” yoksa “ doğru işi yapmak mı” daha önemlidir? Bu bilmecenin çözümü “ doğru işi doğru yapmak “ olmalıdır. Çünkü hedeflere ulaşabilmek için gerçekten hedefe katkısı olan görevlere yoğunlaşılmalıdır.

Profesyonel sadece uzmanlığının kurallarını bilmekle kalmamalıdır. Profesyonel için aynı zamanda yeni kurallar geliştirerek ve kendi alanında
yeni icatlar yaparak mesleğini ve işini de ileri götürmek de rekabette başarı elde etmenin en önemli kurallarından biri haline dönmüştür. Amatör ruh, profesyoneli kuralları ve işini sürekli sorgulamaya iter; deneme ve öğrenme arzusu yaratır.

Çağdaş iş dünyasında, profesyonele düşen görevlerden bir tanesi amatör ruhu korumaktır. Amatörler bir işi para için değil, zevki için yapan kimselerdir. Bir profesyonelden amatör ruhu korumasını beklemek, profesyonelin kimliğine ters düşer gibi görünse de aslında düşmez. Amatörler sürekli öğrenme arayışı içindedir. Bu anlamda bireysel gelişime ağırlık vermek, meslektaşlarla ve mesleki kuruluşlarla bağlantı içinde olmak önemlidir.

Sonuç almak için de planlı çalışmak, bunu ilke haline getirmek ve yapılan işleri planlarla karşılaştırmak da profesyonelin etkinliğini artıracaktır.

 İLETİŞİM BOYUTU:

Günümüzün uzmanlaşmaya yönelik, karmaşık çalışma ortamlarında, takım çalışması olmadan başarıyı yakalamak imkansızdır. Bu yüzden profesyonelliğin en önemli ve ne  yazık ki en çok ihmal edilen boyutu iletişimdir.

Bu günün profesyonelin, eskiden olduğu gibi, yalnız bir ada gibi çalışma şansı da kalmamıştır. Profesyonel, bir takım içinde diğerleriyle işbirliği içinde, tek başına ulaştığı sonuçlardan çok daha yüksek sonuçlara nasıl ulaşabileceğini öğrenmek durumundadır.

Bir profesyonelin sistem içerisindeki sorumlulukları sadece kendi görevleriyle sınırlı değildir.

Çalışma arkadaşları ve işletmenin diğer birimleriyle bilgi paylaşmak, ortak projeler içerisinde yer almak profesyoneller için angarya değil isteyerek yapılacak işler olmalıdır.

 UYGULAMA BOYUTU:

Doğru işi doğru şekilde yapabilmek için bir profesyonelin iyi planlama becerisine sahip olması ve insiyatif kullanabilmesi gerekir. Görev anlarında sorun çözücü eylemleri gerçekleştirmek profesyonel tutumu diğerlerinden ayıran özelliktir. Bu beceriyi geliştirmek için sürekli uzmanlaşma ve insiyatif kullanabilecek projelerde yer almak gereklidir.
Unutmamak gerekir ki;  ‘’Pek çok kişi düşünür,ancak  çok azı yapar’’
Öğrendiklerimizi uygulamak ve bu amaçla gerekli riskleri alabilmek,başarılı sonuçlar alabilmek  için zorunludur.